1 Eylül’de Büyükada’da yapılacak halka açık piyano konseri için, 26 Ağustos Pazartesi günü Büyükada Çelik Gülersoy Kültür ve Sanat Merkezi’ndeki sergi panoları belediye ekiplerince söküldü.
Sergi sistemleri, söz konusu alanda 2010 temmuzunda kurulmuştu.
Alan, Adalar Belediyesi’ne Milli Emlak tarafından tahsis edilmiş, yola bakan cephede çatısı yıkılmış bina belediye tarafından maili inhidam nedeniyle yıkılmış, yaklaşık 800 metrekarelik bahçe alanı ise, Adalar Vakfı – Adalar Belediyesi ortaklığı kurulmakta olan Adalar Müzesi’nin açık sergi ve etkinlikler alanı olarak belirlenmiş ve bu konuda iki kurum arasında sözleşme imzalanmıştı.
Adalar Vakfı bu sözleşmeye dayanarak, bahçeyi düzenlemiş, arkada şu anda camekanlı olan ve o dönem yarısı yıkık durumda bulunan bölümü ihya etmiş, ve müzenin ilk iki geçici sergisinin açılması için bugüne kadar kullanılmakta olan sergi sistemlerini bahçeye yerleştirmişti.
Bahçe, 2014 yılına kadar Adalar Müzesi'ne bağlı olarak, sergi ve kültürel etkinlikler alanı olarak kullanılmış, alanda 4 yılda 5 yıllık sergi açılmış ve her sergi için de kitaplar yayımlanmıştı.
2014’de, yeni belediye yönetimi, alanı kendi kullanımına almak için, vakıf ile belediye arasındaki sözleşmeyi iptal ettiğini duyurmuş, açılması için hazırlıkları yürütülen “Adalar’da Tanrının Evleri” sergisi bu nedenle tehlikeye girmiş, ancak Adalı sivil toplumun dayanışması ve direnişi ile bu girişim boşa çıkarılmış, sergi temmuz 2014’de açılmış, 2014 eylülünde de Adalar Vakfı ile Adalar Belediyesi arasında sulhen yaratılan çözümle, alanın işlevi ve kullanım biçim değiştirilmeksizin, Adalar Kent Konseyi’ne devredilmesi konusunda mutabakat sağlanmıştı.
2014’den sonra Adalar Kent Konseyi yönetimi altında alanda çok sayıda kültürel etkinlik, sohbet, film gösterimi, sergi ve etkinlik yapılmaya devam etti.
2014 yılından sonra, sergi sistemleri üç sergiye ev sahipliği yaptı. Kent Konseyi’nin bütçe sahibi olmaması, sponsorluk arayışlarının ekonomik nedenlerle olumsuz sonuçlanması da bunun nedenlerinden biriydi.
Sergi sistemleri üzerinde, 2017 yılında açılmış bulunan “Marmara’da Hayat Var: Şimdilik” sergi panoları bulunmaktaydı. Sergi, Adalar Müzesi – Adalar Kent Konseyi ortaklığıyla, ve ADYSK desteğiyle açılmıştı.
2019 Yerel Seçimleri’nin ardından, Kültür ve Sanat Adaları sloganı ile işbaşı yapmış yeni belediye yönetiminin ilk icraatlarından birinin, var olan tek açık sergi sistemini ortadan kaldırması, bunun için de 1 Eylül Barış Günü Piyano Konseri’ni gerekçe yapması içleri acıttı.
Belediye yönetimi, yeni Kent Konseyi yönetiminin de bu sistemleri kullanmak istemediğini, bu yönde karar alındıklarını ve kendilerine bildirdiklerini, kaldırma işleminde bu kararın da etkili olduğunu dile getirdi.
Şeffaflık ve katılımcılık vurgusu ile seçime girmiş yeni Kent Konseyi yönetiminin, karar süreci ve sonrasındaki kapalı tutumu ise Adalı sivil toplum için not edilmesi gereken bir başka unsur olarak öne çıkıyor.
Alanda bugüne kadar açılan sergiler:
Adalar Müzesi’ne Erken bir Gezi - Temmuz 2010
Çınar Müze Alanı girişinde ziyaretçilere, Adalar Müzesi’nin 10 Eylül’de Büyükada Aya Nikola Mevkii’nde açılmış olan Kalıcı Sergilerin de içinde yer aldığı bütünlüklü yapısı hakkında bilgiler sunuluyor.
Adalılar - Temmuz 2010
Adalar'ın güzel insanları... Sıradan Adalıların sıra dışı yaşamları. Onlar artık hep bizimle...
Not: Serginin aynı adla kitabı da yayımlandı.
Ada Sahillerinde Bekliyorum - Temmuz 2010
Adalardan keyifli anılar...
Adalar her zaman keyif, eğlence ve dinlence çağrışımı yapar. Elbette çok eskiden Bizans prenslerine sürgün yeri olarak kullanılmış, ardından manastırları ağırlamışlar. Ama biz daha yakın zamanlardan söz edeceğiz. Son yüzyılın Adalarından...
Küratör: Gökhan Akçura
Not: Serginin aynı adla kitabı da yayımlandı.
Adalar, Binalar, Mimarlar - Haziran 2011
Bu sergi Adalar’ın bütün bu mimari zenginliğini ortaya koymak, erozyona uğrayan, vandalca yok edilerek âdeta “nesilleri yok olmaya” yüz tutan binaları sizlere hatırlatmak, onları inşa eden mimarları ve kalfaları yad etmek amacıyla hazırlandı.
Sergi Küratörü: Hasan Kuruyazıcı
Not: Serginin aynı adla kitabı da yayımlandı.
Biz bu memleketi seninle sevdik Lefter - Haziran 2012
Bir güzel adada yaşıyoruz bildiğin gibi Lefter. Bir de güzelim bir yarımadada. Adamızı da, yarımadamızı da çok seviyoruz. Bu memlekete tutkunuz, aynen senin gibi. İşte geldik geçiyoruz, diye bakmıyoruz. Gelmişiz ve kalmışız buralarda. Hep beraber yaşıyor, hep beraber yaşamak istiyoruz. Kurdu kuşu, toprağı denizi, birbirine benzeyen benzemeyen insanıyla.
Eğer bu coğrafyada, evini, adasını, toprağını, denizini, memleketini -ve insanını- hiç ayrım gözetmeden seven, birbirini dostça, insanca kucaklayan kişiler varsa, bunda senin payın önemlidir Lefter. İyi ki varsın, iyi ki birlikteyiz.
Sergi küratörü: Ersin Salman
Not: Serginin aynı adla kitabı da yayımlandı.
Hala hatırlıyorum: Büyükada - Haziran 2013
Hep soruyorlar, ısrarla: Ada çok mu değişti? Hatıralarımdaki ada nasıl idi? Günlük hayatı, eski insanları, ilişkileri. “Rumlar’ın zamanındaki” ada. Onlar sordukça gözlerinde müruru zamana uğramış bir devrin kalıntısı olarak görüyorum kendimi, türlü nedenlerle nesli tükenmek üzere olan bir toplumun son bakiyelerinden...
Evet, ada muhakkak o eski ada değil. Ancak sanırım, yok olan, kayıplara karışan bir şey varsa aslında bizleriz. Gerilere baktıkça, ada hatıralarımızın peşinden koşarken, hep kendi çocukluk, gençlik, yok olan yıllarımızı arıyoruz. Hakikatle özlediğimiz ve bulamadığımız o geçmiş yıllardaki bizleriz. Biz yokuz aslında. O Hristos’taki Kopsidas bahçesinde, cüce okkagüllerin arasında kelebek peşinde koşan, kurşun askerleri ile oynayan, perçemli esmer çocuk yok artık, gerilerden gelmez...
Ancak adayı daima sevdim, seveceğim. O anılardaki, hatıralarımdaki ada başka, bu hala sevdiğim, hep seveceğim ada başka. Bütün güzellikleri ile karşımdadır.
Sergi küratörü: Akillas Millas
Not: Serginin aynı adla kitabı da yayımlandı.
Adalar’da Tanrı'nın Evleri - Haziran 2014
“Tanrı’nın Evleri” sergisinin amacı Adalar’ın bu çok yönlü dinsel-toplumsal yapısını bir mimarlık tarihçisinin bakışıyla, bir fotoğraf sanatçısının görüşüyle ortaya koymak... Sergide İslam, Hıristiyan, Yahudi, Adalar’da mevcut her dine ve mezhebe ait Tanrı’nın evleri, yani cami, cemevi, manastır, kilise, ayazma ve sinagoglar fotoğraflarla yer alıyor. Bu fotoğraflarda ve eşlik eden kısa notlarda binaların mimari özelliklerini ortaya koymayı amaçladık. Ama sadece bu değil, Tanrı’nın evlerinin asıl işlevlerini, insanların onları kullanmalarını da göstermeye çalıştık. Camide bir bayram ya da cenaze namazını, kilisede bir evlenme törenini ya da üzüm okuma ayinini, cem evinde bir semahı, sinagogda bir Şabat gününü gösteren fotoğrafların serginin amacına çok daha iyi ortaya koyacağına, ziyaretçilerin en az mimari fotoğraflar kadar ilgisini çekeceğine inanıyoruz.
Küratör: Hasan Kuruyazıcı
Not: Serginin aynı adla kitabı da yayımlandı.
“Adalıların tanıklığıyla, 6-7 Eylül” - 2015
Adalar Müzesi tarafından, Adalar Kent Konseyi ve Barış Bloku Adalar Meclisi’nin işbirliğiyle düzenlendi.
Sergide bu tanıklıklar, Tarih Vakfı Fahri Çoker arşivinden fotoğraflarla birlikte, İstanbullu Rum fotoğrafçı Dimitri Kalumenos’un çektiği, 6-7 Eylül’de yağmalanmış ve tahrip edilmiş kutsal mekanları gösteren fotoğraflarla da destekleniyor.
Marmara’da Hayat Var: Şimdilik - 2017
Adalar Müzesi’nin, Adalar Kent Konseyi ve ADYSK ile işbirliği içinde düzenlediği bu sergide, Adalar’ı çevreleyen denizin içinde var olma savaşının inatla sürdürüldüğünü gösterdiğimiz bu sergide sualtından yaşam görüntülerini, denizin hala bir parça yaşadığını ve özenle korunması gerektiğini sunulmaya çalışılıyor.
Sergi, 2012 yılında Heybeliada iskelesindeki sergi alanında aynı adla açılmış serginin, 5 yıllık arayla takibini amaçlıyor. 5 yılda, 2012 sergisinde görüntülenmiş çok sayıda mercan ve gorgonun Marmara’daki kirlenme, Kurbağalıdere atıkları ve Yassıada hafriyatlarının da katsısıyla nasıl bir yok oluşa sürüklendiği de gözler önüne seriliyor.
Küratörler: Ateş Evirgen – Serço Ekşiyan
Not: Serginin aynı adla kitabı da yayımlandı.